| |
Beş
duyumuzdan biri olan işitme ''ses'' ile sağlanır.İnsan her
sesi duyamaz; ancak 20-20000 Hertz arasındaki belli sesleri
duyabilir.İnsanın duyamayacağı ses sınırı olan 20000 Hertz'in
çok üstündeki seslerden tıpta yararlanılır.Bu yönteme ''Ultra
Sono Grafi'' (USG) adı verilir.Frekansları çok yüksek olsa
da bildiğimiz ses kullanıldığı için,tetkikin vücuda herhangi
bir zararı yoktur.X-ışınları vb zararlı radyasyon kullanılmaz.
Ultrason aletinin iki ana parçası vardır : Ana ünite ve prob. Tetkik esnasında
incelenen vücut alanına konulan ultrason parçasına ''prob'' denir.Yüksek frekanslı
sesler, prob içinde bulunan transdüser (çevirici) aracılığıyla elektrik enerjisine
dönüştürülür. Vücuttan gelen ses dalgalarının oluşturduğu enerji de yine aynı
şekilde transdüser aracılığıyla elektrik enerjisine çevrilir.Bu değişimler prob
içindeki piazoelektrik kristallerde gerçekleşir.Böylece vücuttan gelen ses dalgaları
görüntüye çevrilerek TV ekranında görünür hale getirilir. Oluşturulan görüntüye
''sonogram'' denir. Bu görüntüler printer (fotoğraf baskı aracı) ile anında kaydedilebilir.
Ultrasonografi en çok , sıvı içeren organların ve yapıların incelenmesinde yararlıdır.Kemik
gibi katı yapılar ve akciğer gibi hava dolu organlar (çok fazla sıvı içermediklerinden)
ultrasonda iyi görünmezler.Fakat sıvı içeren organlardaki kitle ve katı oluşumlar
izlenebilir. Ultrasonografi çeşitli alanlarda kullanılır: Batın (karın) içi organları
incelemede (abdominal USG),kadın hastalıklarında (jinekolojik USG),gebelik ve
doğum takibinde (obstetrik USG), kalp işlevlerinin ve yapısının incelenmesinde
(ekokardiografi), meme dokusunu incelemede (mamografi), damarların-tiroid-testis-göz
vb organ ve yapıların incelenmesinde...İncelenen organın yerine ve özelliğine
göre, değişik ultrason cihazları ve problar kullanılır.Ultrasonografide prob,
genelde (abdominal USG'de olduğu gibi) vücut üzerinde gezdirilir.Probun vücut
içine sokulması yoluyla yapılan USG çeşitleri de vardır: Transvaginal, transrektal
gibi..
TETKİKTEN ÖNCE YAPILACAK HAZIRLIKLAR :
Acil durumlar dışında hastanın 12 saat önceden aç olması,
bir gece önceden ilaç vs. kullanarak barsakların boşaltılması , (üst batın USG
için) testten bir gün önceden yağsız diyet uygulanılması, (böbrek,mesane ve jinekolojik
USG için) tetkikten önce 1,5-2,5 litre sıvı (su) içilerek mesanenin tamamen doldurulmuş
olması gerekir. Tetkik genelde sabah yapılır. Bu şartların sağlanması durumunda,
günün herhangi bir saatinde de yapılabilir. |
|
|
 |